ReminBlog

Trước tuổi 25: 5 bài học trưởng thành ai cũng nên biết sớm

Nghe & đọc phiên âm

  1. Hi, xin mến chào các bạn. Chào mừng các bạn đã quay trở lại với Better Version, kênh chia sẻ kiến thức, phát triển toàn diện bản thân qua các cuốn sách hay. Độ tuổi từ 20 đến 30 là một ranh giới rất kỳ lạ. Bạn không còn được gọi là thanh thiếu niên nhưng cũng chưa thực sự là người lớn đúng nghĩa. Đây là độ tuổi mà sự vô tư của những năm tháng sinh viên bắt đầu va chạm mạnh với áp lực rất thật của cuộc sống. Bạn bắt đầu hoảng loạn khi thấy bạn bè xung quanh gặt hái nhiều thành tựu hơn mình, ưu tú hơn mình, có công ăn việc làm tốt hơn mình, trong khi bản thân mình vẫn còn đang chật vật với tiền sinh hoạt hàng tháng. Bạn loay hoay chênh vênh giữa dòng đời bất định. Đôi khi bạn cảm thấy mệt mỏi, sợ hãi, lo âu và hoài nghi bản thân. Những câu hỏi như liệu mình có đang đi đúng hướng không? Bao giờ cuộc sống mới ổn định? Tại sao người khác tiến xa như vậy còn mình thì vẫn đứng yên? Nó cứ liên tục xuất hiện trong tâm trí. Vậy thì bạn cần làm gì để sống tốt hơn? Nhiều người dành cả thanh xuân để cố gắng thành công, kiếm nhiều tiền và đáp ứng mọi kỳ vọng từ xung quanh. Tuy nhiên thực tế không ít người bước qua tuổi 35, bề ngoài công việc ổn định, lập gia đình và đạt được đầy đủ những cột mốc xã hội đặt ra nhưng bên trong vẫn đầy loay hoay, bất an và lạc hướng. Họ vẫn chưa học được cách trưởng thành đúng nghĩa bởi chưa thực sự

  2. hiểu rõ chính mình tôi muốn gì và tôi sống vì điều gì. Vì vậy đối với người trẻ không phải dành cả những năm tháng tràn trề sức sống nhất để chiến thắng cuộc đời mà hãy học cách trưởng thành trong chính hành trình của bạn, xây vững gốc rễ ngay từ sớm. Đó mới là nền móng cho mọi hạnh phúc và thành tựu bền vững về sau. Bởi có như vậy bạn không chỉ tháo gỡ những hoang mang của tuổi 20 đến 30, không rơi vào trạng thái trống rỗng khi bước vào tuổi trung niên mà còn có thể biến những năm tháng tuổi trẻ thành một trải nghiệm ý nghĩa và trọn vẹn. Từ đó vững vàng xây dựng một cuộc đời tự chủ, tự do và tự tại. Nếu bạn đang còn nhiều bối rối, lo lắng và bấp bênh trong lòng hãy cho phép mình dừng lại và cùng nhìn nhận về những nguyên tắc để trở thành người trưởng thành thực sự. Bài chia sẻ hôm nay được tự mình chiêm nghiệm và đúc kết sau khi đọc cuốn sách nổi tiếng dành cho người trẻ Làm sao để trở thành một người trưởng thành của cựu trưởng khoa Đại học Stanford, nhà giáo dục học Rồi bây giờ mời bạn cùng lắng nghe nội dung chia sẻ ngày hôm nay. Hãy cho phép mình yếu đuối. Rất nhiều người trẻ mắc chứng trì hoãn, mãi không hoàn thành công việc hoặc không dám bước qua vùng an toàn, né tránh thử thách. Chẳng hạn có người ấp ủ ý định kinh doanh hoặc xây dựng một

  3. kênh nội dung từ rất lâu rồi nhưng năm này qua năm khác vẫn chưa dám bắt đầu. Có người luôn im lặng trong các cuộc họp hay giờ học, không dám nêu ý kiến dù có nhiều suy nghĩ giá trị. Lại có người muốn chuyển việc, muốn theo đuổi một con đường mới nhưng cứ chần chừ hết lần này đến lần khác vì sợ mình sẽ sai. Nguyên nhân cốt lõi đằng sau những hành động ấy là gì? Thoạt nhìn chúng ta thường cho rằng đó là do thiếu quyết tâm và thiếu cơ hội nhưng sâu xa hơn lại chính là nằm ở việc họ không cho phép mình yếu đuối, họ không chấp nhận được việc bản thân tôi mắc sai lầm, thất bại hoặc là bộc lộ điểm yếu trước người khác. Sâu bên trong họ luôn có một nỗi sợ, sợ bị đánh giá, sợ không được công nhận. Và từ nỗi sợ ấy họ vô thức đặt lên vai một kỳ vọng tôi cần trở thành một người mạnh mẽ và giỏi giang, tôi cần phải làm tốt hơn nữa hoặc là kết quả phải hoàn hảo ngay từ ban đầu. Nhưng tác giả nói với chúng ta rằng hoàn hảo chính là một cái bẫy, càng theo đuổi sự hoàn hảo bạn lại chẳng thể làm được gì. Thậm chí cả đời không thể hoàn thành nổi một hai việc thật sự có ý nghĩa và giá trị vì bạn luôn tìm được lý do để nói rằng mình chưa đủ sẵn sàng, mình chưa đủ chắc chắn. Trong đầu bạn luôn có một ban giám khảo vô hình khiến bạn nghĩ thà đừng làm còn hơn. Thế nhưng người thật sự làm nên việc lại thường là người từng bị phê bình, từng mắc sai lầm và thất bại nhiều lần.

  4. Einstein có nói rằng người chưa từng mắc sai lầm là người chưa từng thử làm việc gì cả. Không ai có thể làm trọn vẹn một điều mà chưa từng vụng về, chưa từng làm sai. Mọi năng lực đều được hình thành thông qua quá trình thử, sai, sửa và tiếp tục tiến về phía trước. Bởi vậy nguyên tắc đầu tiên để trở thành một người trưởng thành thực sự là cho phép mình yếu đuối, tức là không gồng để theo đuổi vẻ ngoài mạnh mẽ, ưu việt, hoàn mỹ trước người khác mà đón nhận sự không hoàn hảo của bản thân. Hãy dũng cảm tự sức, khiêm tốn học hỏi, chăm chỉ làm việc và sẵn sàng gánh vác trách nhiệm. Chỉ khi chấp nhận con người chưa hoàn hảo của mình bạn mới có thể ngừng lãng phí thời gian để chứng minh bản thân và bắt đầu thật sự sống. Lúc ấy bạn sẽ có thể liên tục thử nghiệm với một tâm lý thoải mái, không ngừng tích lũy kinh nghiệm và trưởng thành trên hành trình của mình. Hãy rèn luyện phẩm hạnh thật tốt. Nhiều người trẻ không để ý chủ động rèn luyện phẩm hạnh của mình bởi lẽ những điều quan trọng nhất lại thường là những điều ít được chú ý nhất. Ở độ tuổi này thành công, thành tựu, sự công nhận từ người khác dễ trở thành những mục tiêu hấp dẫn hơn cả. Trong khi đó với bối cảnh xã hội bùng nổ thông tin như hiện nay không ít người trẻ đã bị ảnh hưởng bởi những quan điểm lệch lạc mà không hề hay biết. Họ thường được nghe những câu như là xã hội này thật thà quá

  5. chỉ có thiệt thân, muốn leo cao thì phải biết quan hệ, sống tốt quá chỉ có bị người khác lợi dụng, vân vân. Chỉ cần lướt mạng xã hội vài phút bạn có thể bắt gặp vô số nội dung về luật ngầm, bí mật của người thành công hay cách nhìn thấu lòng người. Dần dần nhiều người tin rằng muốn thành công thì phải khôn khéo hơn, thực dụng hơn, thậm chí phải biết tính toán hơn người khác. Nhưng phần lớn những quan điểm ấy không dạy chúng ta cách trưởng thành mà chỉ nuôi dưỡng sự đa nghi và những nhận thức mèo mỏ về thành công. Thành công không phải giành phần thắng trong một cuộc hơn thua với người khác. Thành công thực sự là khả năng cùng phát triển, cùng chiến thắng với mọi người xung quanh. Muốn làm được điều đó phẩm hạnh chính là nền tảng quan trọng nhất. Con người có một trực giác rất nhạy bén, người khác có thể không đánh giá chính xác tài năng của bạn nhưng thường cảm nhận rất rõ bạn là người như thế nào. Bạn có thể tự kiểm chứng điều này qua chính trải nghiệm của mình. Có những người khiến bạn cảm thấy an tâm và muốn gắn bó nhưng cũng có những người khiến bạn muốn giữ khoảng cách dù không thể giải thích rõ lý do. Trực giác này thường chính xác. Người khác cũng cảm nhận về bạn theo cách tương tự như vậy. Vì vậy phẩm hạnh bên trong sớm muộn cũng sẽ bộc lộ ra bên ngoài qua cách bạn sống và cư xử. Có một câu chuyện nổi tiếng như thế này một người nữ khách hỏi ông lão gác cổng thành người dân ở đây như thế nào? Ông lão hỏi lại người ở nơi anh vừa rời đi họ thế nào?

  6. Người khách đáp toàn là người xấu, họ ganh ghét, lừa lọc, đấu đá lẫn nhau, chẳng ai nói thật vì vậy tôi mới bỏ nơi đó để đi đến đây. Ông lão gật đầu người trong thành này cũng như vậy. Hôm sau một người khác đến hỏi cùng câu hỏi ấy. Khi được hỏi về quê hương mình anh ta đáp mọi người rất chân thành và nhiệt tình, hàng xóm yêu thương, giúp đỡ, tin tưởng, đoàn kết với nhau. Đó là một nơi rất đáng sống. Ông lão mỉm cười người trong thành này cũng như vậy. Câu chuyện này gợi lên cho bạn suy nghĩ gì? Thực chất điều quyết định thế giới bạn trải nghiệm chính là tâm thế của bạn. Phần lớn những gì bạn nhìn thấy ở người khác đều là sự phản chiếu từ chính nội tâm của mình. Nếu bạn tin rằng người khác đáng được tin tưởng, nếu bạn mang thiện ý, lòng tốt đến với thế giới thì bạn sẽ nhìn thấy rất nhiều điều tốt đẹp. Còn nếu trong lòng bạn luôn đầy nghi ngờ, phòng bị, tính toán bạn cũng sẽ thấy nơi đâu cũng là thị phi, nơi đâu cũng là đấu đá. Đó chính là nhân giả kiến nhân, trí giả kiến trí. Người nhân từ nhìn thấy điều nhân từ, người trí tuệ nhìn thấy điều trí tuệ. Tác giả khuyên người trẻ rằng để bồi dưỡng phẩm hạnh trở thành một người đáng tin cậy và được yêu mến hơn, đồng thời tạo ra những ảnh hưởng tích cực đến những người xung quanh thì trước hết hãy kiên trì rèn luyện ba điều sau đây mỗi ngày. Thứ nhất đó là chừa không gian cho người khác trong cuộc trò chuyện. Không khó để bắt gặp những cuộc trò chuyện như thế.

  7. Một người vừa chia sẻ câu chuyện của mình người còn lại lập tức ngắt lời tôi cũng từng trải qua rồi, trường hợp của tôi còn tệ hơn nhiều cơ. Chúng ta thường quá muốn nói về bản thân mình mà quên mất việc lắng nghe. Biến những không gian để người khác bày tỏ được lắng nghe, được thấu hiểu đó là một phẩm chất rất đáng quý. Điều thứ hai chúng ta cần rèn luyện đó là buông bỏ thành kiến của bản thân. Nhiều mâu thuẫn trong cuộc sống bắt nguồn từ những định kiến mà chính chúng ta không nhận ra. Chỉ vì một lần bị lừa dối ta cho rằng người khác không đáng tin, chỉ vì ai đó có cách sống khác mình ta cho rằng họ sai. Chỉ vì nghe một lời đồn ta đã hình thành sẵn thiện cảm hoặc ác cảm với một người. Muốn vượt qua những thành kiến của bản thân chúng ta cần rèn luyện tư duy phản biện. Thay vì vội vàng kết luận hãy học cách xem xét sự việc từ nhiều góc độ, kiểm chứng thông tin và đánh giá con người dựa trên thực tế. Khi dần loại bỏ những định kiến trong tâm trí bạn sẽ bớt giận dữ hơn, bớt suy diễn hơn, bớt tranh cãi vô ích hơn và cũng ít vội vàng đứng về một phe nào đó hơn. Đó chính là nền móng vững chắc để bồi dưỡng một phẩm hạnh tốt đẹp. Rồi điều thứ ba cần rèn luyện đó là chia sẻ sự tiến bộ của bạn với người khác. Nhiều người có thói quen chỉ kể về những điều không may trong cuộc sống. Trời ơi dạo này tôi xui kinh khủng để tôi kể cho bạn nghe. Bực qua đi, không nói ra tôi tức chết mất. Dĩ nhiên ai cũng cần được lắng nghe nhưng nếu lúc nào cũng chỉ

  8. mang những bực bội, than phiền hay những cảm xúc tiêu cực với người khác ta vô tình biến họ thành thùng rác cảm xúc của mình. Thay vào đó hãy thường xuyên chia sẻ sự tiến bộ của bạn với người khác. Chú ý rằng đây không phải là việc khoe khoang thành tích mà là chia sẻ những điều tốt đẹp mà bạn đang học hỏi, bạn đang trưởng thành từ đó. Có thể đó là chia sẻ một cuốn sách mà bạn vừa đọc, một kỹ năng mới bạn vừa học, một thay đổi tích cực hay một bài học vừa mới nhận ra. Việc làm này không chỉ mang lại giá trị cho người nghe mà còn nuôi dưỡng trong bạn thói quen cho đi và đóng góp. Bởi một người luôn muốn lan tỏa những điều tốt đẹp đến người khác cũng chính là người đang từng ngày bồi dưỡng phẩm hạnh của chính mình. Tóm lại ba thói quen nền tảng đều hướng về một gốc rễ chung đó là học cách yêu thương. Một phẩm hạnh tốt đẹp luôn bắt đầu từ việc biết yêu thương người khác. Và chính một trái tim yêu thương sẽ giúp chúng ta cùng thắng với thế giới. Một nhà văn nổi tiếng Dostoyevsky đã từng nói hãy yêu những con người cụ thể. Đây là một lời nhắc nhở rất sâu sắc. Nhiều khi chúng ta nghĩ người biết yêu thương là người có trái tim rộng mở, có thể yêu thương nhân loại, yêu thương vạn vật, yêu tất cả mọi thứ. Nhưng nếu đứng trước một con người cụ thể với những thiếu sót, khuyết điểm, khó khăn rất thật mà vẫn còn những phán xét trong lòng hoặc quay lưng với họ thì đó vẫn chưa là yêu thương thực sự. Vì vậy hãy bắt đầu học cách yêu từ những con người cụ thể

  9. đang hiện diện trong cuộc sống của bạn mỗi ngày, sẵn sàng giúp đỡ khi họ cần giúp đỡ, bao dung trước thiếu sót của họ nhưng cũng nhẹ nhàng chân thành góp ý khi cần thiết. Thực sự đem lòng vui mừng trước thành công của người khác, không lợi dụng, thao túng hay đối xử với bất cứ ai như một công cụ phục vụ lợi ích của chính mình. Và hãy học cách nói lời dịu dàng, tử tế với mọi người xung quanh. Đây chính là nền tảng của việc cùng thắng với thế giới. Có câu nói rằng tặng người đóa hoa hồng tay sẽ động hương thơm. Yêu thương người khác chưa bao giờ là một sự mất mát. Những điều tốt đẹp bạn trao đi cuối cùng cũng sẽ trở thành một phần tuyệt vời trong con người bạn. Hãy dũng cảm là chính mình. Mỗi dịp Tết về quê có lẽ không ít người trẻ đều từng trải qua cảm giác áp lực quen thuộc như thế này. Người thân thường hỏi bao giờ lấy chồng, lấy vợ, lương tháng được bao nhiêu, bao giờ thì mới mua nhà? Dường như ai cũng mong bạn sống theo một kịch bản có sẵn, học hành, kiếm việc ổn định, kết hôn, sinh con rồi tiếp tục để con cái lặp lại những bước đi quen thuộc ấy. Nhưng cuộc sống vốn không phải là một dây chuyền sản xuất mà ai cũng phải đi qua những cột mốc giống y hệt nhau như vậy. Không có một con đường duy nhất dẫn đến hạnh phúc và cũng không tồn tại một khuôn mẫu chung mà mọi người đều phải trở thành.

  10. Tác giả sau khi tốt nghiệp Đại học đã trở thành luật sư, một nghề được nhiều người ngưỡng mộ. Tuy nhiên sau đó bà từ bỏ công việc này và đi học để trở thành một giảng viên. Cho dù việc đi dạy có mức thu nhập thấp hơn rất nhiều mọi người xung quanh đều không thể hiểu nổi lựa chọn của bà ấy. Nhưng chỉ có bà mới hiểu được việc sống đúng với con người thật của mình quan trọng hơn việc đáp ứng kỳ vọng của người khác. Công việc luật sư đáng mơ ước nhưng nó khiến bà thường xuyên đau dạ dày vì cường độ làm việc quá cao và gần như bà không có thời gian dành cho chính mình. Trong khi đó việc giảng dạy tuy lương thấp nhưng lại khiến bà tìm thấy niềm vui trong quá trình dạy học và đồng hành cùng người trẻ. Vì thế dũng cảm là chính mình không phải là một hành động nổi loạn đi ngược lại với thế giới mà trước hết đó là phải dám lắng nghe tiếng nói chân thật bên trong mình. Nhiều người trẻ thường cảm thấy mơ hồ, không biết mình thích làm gì nhưng thực ra là do họ chưa dành đủ thời gian để lắng nghe bản thân. Hãy thường xuyên dành thời gian tự vấn điều gì khiến mình thật sự hứng thú, mình cảm thấy có ý nghĩa khi làm điều gì thì không ngừng trò chuyện tâm thức với chính mình bạn mới có cái nhìn sâu sắc hơn về bản thân. Và khi có câu trả lời thì bước tiếp theo đó là đừng vội phán xét tiếng nói ấy. Nhiều người muốn kinh doanh nhưng lập tức nghĩ mình đâu có tố chất. Muốn viết sách thì cho rằng mình sao viết nổi. Muốn theo đuổi con đường khác thì tự nhủ thôi không biển vông nữa.

  11. Đừng trở thành người đầu tiên phủ nhận chính mình như vậy. Nếu chưa từng thử làm sao bạn biết mình không thể. Vì vậy bước cuối cùng để chạm đến hành trình trở thành chính mình đó là cho phép mình thử sức từng bước đi theo hướng mà trái tim mách bảo. Và điều này cũng không nên là bạn từ bỏ ngay tất cả mọi công việc hiện tại để theo đuổi một sở thích hay một giấc mơ nào đó. Nếu muốn trở thành một người sáng tạo nội dung, hãy thử đăng tải những sản phẩm đầu tiên. Nếu muốn viết lách, hãy bắt đầu viết vài trang mỗi ngày. Nếu muốn mở một quán cà phê, hãy dành thời gian tìm hiểu về cà phê, quan sát kỹ cách các quán vận hành, bắt đầu học những kiến thức cần thiết cho công việc đó. Nếu muốn học một kỹ năng mới, hãy bắt đầu bằng các bước nhỏ mỗi ngày, dành ra 30 phút để học. Rất nhiều người dành nhiều năm để suy nghĩ xem đâu mới là con đường phù hợp nhất với mình, nhưng lại không thực sự bắt tay vào làm bất cứ điều gì. Điều quan trọng là dám thử sức bằng hành động nhỏ, từng bước một, từng lần thử rồi điều chỉnh và phải kiên trì bền bỉ thực hiện. Chỉ khi đó bạn mới dần hiểu rõ điều gì thực sự phù hợp. Việc gì bản thân cảm thấy thực sự vui khi làm. Bởi cuối cùng không ai có thể sống thay cuộc đời bạn. Dám làm chính mình là bước đầu tiên mà một người trưởng thành có thể xây dựng quyền làm chủ cuộc đời. Hãy mở rộng vùng an toàn. Để có thể sống là chính mình, chúng ta còn cần một nguyên tắc

  12. hỗ trợ vô cùng quan trọng nữa. Đó chính là mở rộng vùng an toàn của bản thân. Chúng ta vẫn thường được nghe lời khuyên hãy bước ra khỏi vùng an toàn. Nhưng có lẽ cách nói này khiến nhiều người lầm tưởng rằng bản thân cần phải nhảy vụt khỏi vùng an toàn, một nơi cho ta cảm giác thoải mái để thử thách bản thân trong những việc có độ khó cao hơn. Tác giả cho rằng cách hiểu này không hoàn toàn chính xác. Trước hết ta cần nhận ra cái vùng mà ta vốn cho là an toàn thực chất không phải là một nơi dễ chịu. Có những người mỗi ngày đi làm trong chán nản, không thích công việc của mình, thường xuyên thấy thiếu tiền, mối quan hệ thân mật cũng đầy mâu thuẫn. Thế nhưng bảo họ đổi việc, chấm dứt mối quan hệ độc hại đi, họ lại không thực sự muốn thay đổi. Tại sao lại như vậy? Đó là bởi vì môi trường đã quá quen thuộc mà cái quen thuộc luôn tạo cảm giác an toàn hơn cái chúng ta chưa biết. Cho dù nó không thực sự đem lại cảm giác hạnh phúc. Nhiều người vẫn cứ mãi mắc kẹt trong những cái quen thuộc ấy. Sâu xa hơn nữa, lý do là bởi vì chúng ta thiếu vắng sự an toàn nội tại. Bạn sẽ thấy một đứa trẻ có trái tim đầy cảm giác an toàn là khi chúng được cha mẹ thấu hiểu, chấp nhận từ nhỏ. Chúng sẽ dễ dàng dám thử sức với điều mới, hành động dứt khoát, không do dự, không bị ràng buộc, không quá nhiều sợ hãi. Do có sự an toàn nội tại nên chúng cần tìm kiếm sự an toàn từ môi trường bên ngoài. Nhưng những người lớn lên trong sự thiếu hụt cảm giác an toàn thường thì sẽ khác.

  13. Họ sẽ luôn có một phương án dự phòng, một sự lựa chọn, một điểm tựa từ bên ngoài. Công việc chán ghét nhưng ít ra thì có lương. Ở bên một người khiến mình đau khổ nhưng ít ra thì vẫn có người bên cạnh. Họ không thể từ bỏ điểm tựa ấy bởi khi đó thế giới của họ không còn an toàn nữa. Nhưng vấn đề là đây chỉ là một cảm giác an toàn ảo tưởng. Và thực tế thế giới vốn luôn bất định, công việc có thể thay đổi, kinh tế có thể biến động, con người có thể rời đi, hoàn cảnh có thể đảo chiều bất cứ lúc nào. Nếu cảm giác an toàn của bạn hoàn toàn phụ thuộc vào những thứ bên ngoài, bạn sẽ luôn mắc kẹt vào trạng thái đầy nghịch lý. Một mặt cảm thấy đau khổ trong quá trình, một mặt lại cũng lo sợ bị mất đi. Vậy thì phải làm sao đây? Tuổi thơ đã không thể quay trở lại, không phải ai cũng may mắn được lớn lên trong sự thấu hiểu và chấp nhận. Nhưng khi trưởng thành, chúng ta vẫn có thể từng bước tự tạo cho mình cảm giác an toàn nội tại bằng cách mở rộng vùng an toàn cho chính mình. Bạn có thể sợ thay đổi công việc, nhưng khi chủ động học một kỹ năng mới, thử sức một lĩnh vực khác, bạn dần hiểu rằng năng lực thích nghi của mình lớn hơn những gì trước đây mình đã từng nghĩ. Bạn có thể chưa đủ năng lực để buông bỏ một mối quan hệ độc hại, nhưng bạn có thể bắt đầu dành thời gian ở một mình nhiều hơn, học cách chăm sóc, yêu thương bản thân và tìm thấy niềm vui từ chính cuộc sống riêng của mình. Ban đầu những điều ấy đều khiến bạn bất an, nhưng rồi từng trải

  14. nghiệm sẽ dần cho bạn thấy rằng dù chuyện gì xảy ra, mình vẫn có thể học hỏi, thích nghi và vượt qua. Chính niềm tin ấy mới tạo ra dũng khí để bạn bước về phía trước. Đó mới là ý nghĩa thật sự của việc mở rộng vùng an toàn. Không phải để trở thành một phiên bản mạnh mẽ hơn trong mắt người khác, mà là bạn không ngừng mở rộng phạm vi những điều có thể làm để đối xử tốt với bản thân và sống thật hơn với con người bên trong mình. Khi cảm giác an toàn nội tại mỗi ngày lớn lên thêm một chút, sự phụ thuộc vào những bảo đảm, những điểm tựa ảo tưởng từ bên ngoài sẽ giảm xuống. Lúc ấy bạn không còn phải sống một cuộc đời bị dẫn dắt bởi nỗi sợ mà có thể bình thản buông bỏ những điều không còn phù hợp rồi thong dong tự tại bước về phía con người mà mình thực sự muốn trở thành. Đừng khao khát tiền bạc, hãy học cách làm chủ chúng. Nếu bạn luôn cảm thấy mình không đủ tiền, luôn mong có nhiều tiền hơn nữa thì tiền sẽ trở thành một gánh nặng và sự quấy nhiễu rất lớn khiến bạn không thể toàn tâm toàn ý và vui vẻ làm việc. Tiền dĩ nhiên quan trọng, nhưng nếu quá ám ảnh với nó, bạn rất dễ trở thành nô lệ của đồng tiền. Và khi trở thành nô lệ của tiền bạc, tiền lại càng tránh xa bạn hơn. Giống như một cửa hàng kinh doanh, chỉ nghĩ cách kiếm tiền từ khách sẽ rất khó giữ chân được bất kỳ ai.

  15. Ngược lại, một nơi mà chủ nhân hiểu khách, coi trọng chữ tín, hàng bán chất lượng, giá cả lại hợp lý thì sẽ luôn đông khách. Bởi họ thực sự yêu thích công việc mà mình đang làm, tận hưởng niềm vui từ nó. Khi ấy khách hàng sẽ tự nguyện quay trở lại. Nhưng nếu trong đầu chỉ nghĩ hôm nay kiếm thêm được 100, ngày mai lời 200, bạn sẽ biến mọi mối quan hệ thành vụ lợi và dễ dàng đánh mất lòng tin từ người khác. Vì vậy hãy học cách làm chủ đồng tiền, làm chủ tiền bạc là khi bạn có thể nghĩ rằng nhiều tiền cũng được, ít tiền cũng không sao, tiền không thể quyết định giá trị của tôi. Điều quan trọng tôi có thể sống cuộc đời mà mình mong muốn, trở thành con người mình muốn trở thành và làm những việc có ý nghĩa. Khi bạn thực sự tạo ra giá trị, tiền bạc rồi sẽ tự tìm đến bạn. Đó chính là quy luật vận hành của tiền. Mang theo tư duy ấy, người trẻ có thể học cách kiếm tiền, tích lũy và biết tạo ra nguồn thu nhập. Ngoài công việc chính, bạn có thể phát triển nghề tay trái. Chỉ cần chăm chỉ hơn một chút trong những năm tháng tuổi trẻ, rất có thể có một công việc phụ hôm nay sẽ trở thành sự nghiệp chính của bạn trong tương lai, giúp bạn tự do hơn trong chính dòng tài chính của mình. Biến chăm sóc bản thân thành niềm vui sống. Để yêu thương chính mình hơn, bạn không thể bỏ qua nguyên tắc học cách chăm sóc bản thân. Nhiều người trẻ xem việc thức khuya là chuyện bình thường, thậm chí có

  16. người cho rằng thức khuya là một biểu hiện của lòng nhiệt huyết và nỗ lực. Nhưng thực sự đây là một thói quen vô cùng nguy hiểm, âm thầm bào mòn sức khỏe từng ngày. Đừng để đợi đến khi cơ thể kiệt quệ, phát bệnh mới tìm cách chăm lo. Cuộc đời là một hành trình dài, thậm chí còn dài hơn cả một cuộc marathon. Vậy tại sao chúng ta lại phải vội vã lao đi bằng những cú nước rút ngắn ngủi? Tại sao phải đánh đổi sức khỏe để lấy những thành tựu nhất thời? Cơ thể là ngôi nhà duy nhất sẽ đồng hành cùng bạn từ lúc sinh ra cho đến khi nhắm mắt. Vì thế hãy cho phép mình chậm lại một chút. Ăn uống lành mạnh, uống đủ nước, vận động thường xuyên, duy trì giấc ngủ chất lượng, chủ động trị liệu, chữa lành khi cần thiết, sử dụng thuốc tây một cách tỉnh táo, học cách hít thở cho đúng, vân vân. Và còn nhiều cách chăm sóc bản thân khác, bạn có thể hoàn toàn biến việc chăm sóc chính mình mỗi ngày thành một niềm vui sống. bởi suy cho cùng sống không phải là để đi được bao xa mà là còn đủ khỏe mạnh và tỉnh táo để tận hưởng từng chặng đường mình đi qua. Trên đây là những nguyên tắc căn bản mà mình thấy rằng các bạn trẻ nên duy trì và kiên trì thực hiện để có một cuộc sống tốt hơn. Ngoài ra tác giả còn đề cập ba nguyên tắc khác. Theo mình một trong số đó mang tính chất bổ trợ, còn hai nguyên tắc còn lại thuộc về một tầng trưởng thành cao hơn.

  17. Nguyên tắc bổ trợ đó là nắm các quy tắc giao tiếp xã hội, chủ động xây dựng và duy trì những mối quan hệ tốt đẹp. Mình gọi đây là nguyên tắc bổ trợ bởi cốt lõi của sự trưởng thành vẫn nằm ở việc hiểu bản thân, rèn luyện phẩm hạnh và học cách yêu thương. Nếu thiếu những nền tảng ấy thì dù quen biết nhiều người đến đâu, các mối quan hệ cũng khó mà bền vững. Tác giả khuyên rằng người trẻ nên chủ động mở rộng vòng tròn kết nối của mình. Nhiều cơ hội trong đời đôi khi đến từ những mối quan hệ mềm. Những người ta chỉ tình cờ gặp, cùng tham gia một câu lạc bộ, một buổi trò chuyện, họ có thể mang đến những thông tin và khả năng mà vòng tròn quen thuộc của chúng ta không có. Điều này là đúng nhưng không có nghĩa là bắt mình phải trở thành người giỏi xã giao hay một kẻ săn cơ hội chuyên nghiệp. Mà điều quan trọng là bạn có thể kết nối với người khác bằng một tâm thế cởi mở, sẵn sàng tham gia một cuộc trò chuyện, sẵn sàng lắng nghe chân thành và chia sẻ bằng trái tim. Đừng cố thể hiện bản thân khi giao tiếp, cũng đừng kết bạn mang theo cái tâm chiến lược. Chân thành học hỏi, chân thành lắng nghe mới là yếu tố giúp chúng ta tạo ra kết nối tự nhiên, nơi cả hai bên đều có thể trao nhau giá trị thật sự. Rồi còn hai nguyên tắc còn lại nữa đó là học cách vượt qua nghịch cảnh và xây dựng sứ mệnh sống. Đây là những nguyên tắc nâng cao. Những người trẻ khi đối diện với mất mát, thất bại, bệnh tật, chia

  18. ly và những biến cố ngoài ý muốn cần có khả năng chấp nhận thực tại cũng như khả năng tìm thấy ý nghĩa từ những đổ vỡ đó. Còn xây dựng sứ mệnh sống lại là một bước tiến xa hơn nữa. Đó là khi con người không chỉ hỏi tôi muốn trở thành ai mà còn tự hỏi sự hiện diện của tôi có thể mang lại điều gì tốt đẹp cho người khác. Khi nền tảng của bạn đã vững vàng, bạn sẽ tự khắc biết quan tâm đến cộng đồng, sẵn sàng đóng góp và để lại điều gì đó có ý nghĩa vượt lên trên lợi ích cá nhân. Đây là lúc bạn bước vào giai đoạn trưởng thành sâu sắc nhất của đời người. Tất nhiên hãy nuôi dưỡng một cái tâm vị tha cho đi ngay từ bây giờ. Một hành động nhỏ như giữ cửa cho người khác đi qua cũng là một sự tử tế đáng quý. Và nếu họ không nói lời cảm ơn cũng không cần bận lòng. Làm điều tốt không phải là để nhận lại sự công nhận mà bởi đó là điều đúng đắn mà thực tâm bạn nên làm. Bên cạnh đó mỗi người cũng có thể đóng góp trong khả năng của mình như tham gia hoạt động cộng đồng, làm thiện nguyện hay đơn giản là chủ động giúp đỡ những người xung quanh. Chính từ những hành động cụ thể ấy mà ý thức sứ mệnh và trách nhiệm xã hội dần được hình thành. Một xã hội tốt đẹp hơn không được tạo nên bởi vài người phi thường mà bởi vô số con người bình thường sẵn lòng làm những điều tử tế mỗi ngày. Mong rằng các bạn trẻ Việt Nam khi nghe những dòng này có thể khơi dậy lên trong mình ngọn lửa chuyển hóa.

  19. Đây là ngọn lửa của sự trưởng thành trở thành phiên bản tuyệt vời hơn ở chính bạn. Một phiên bản mà khi đó bạn dám sống thật với nội tâm, biết yêu thương và dũng cảm mở lòng với những điều mới mẻ và ý nghĩa. Khi ấy bạn không chỉ thay đổi cuộc đời bạn mà còn đang góp phần làm dịu bớt sự khô cằn của thế gian này bằng chính sự hiện diện tỉnh thức của mình. Cảm ơn bạn đã lắng nghe. Nếu bạn cảm thấy video này có ích, hãy chia sẻ tới những người cần nó. Đừng quên tặng mình một nút like, nhấn nút đăng ký và mở nút chuông thông báo để đón xem những video mới nhất mỗi tuần. Một lần nữa cảm ơn các bạn và hẹn gặp lại các bạn ở những video tiếp theo.

Nguồn

Chủ sở hữu nội dung muốn gỡ bài? Liên hệ [email protected] — gỡ trong 24h.

Tuổi 20-30 là giai đoạn kỳ lạ: không còn là thanh thiếu niên nhưng cũng chưa hẳn là người lớn vững vàng. Tập #183 của Better Version, dựa trên cuốn "Your Turn: How to Be an Adult" của một cựu trưởng khoa Đại học Stanford, gợi mở những nguyên tắc giúp người trẻ xây gốc rễ trưởng thành thay vì chỉ chạy theo thành tựu bề nổi. Nhiều người đến tuổi 35 vẫn loay hoay, bất an dù đã đủ đầy công việc, gia đình — vì họ chưa từng thực sự hiểu mình muốn gì và sống vì điều gì.

Cho phép mình yếu đuối và rèn phẩm hạnh mỗi ngày

Gốc rễ của sự trì hoãn, né tránh thử thách hay im lặng không dám nêu ý kiến thường không phải vì thiếu quyết tâm, mà vì chúng ta không chấp nhận được việc mình có thể sai, có thể yếu đuối trước người khác. Người dẫn chương trình nhắc lại tinh thần của Einstein: ai chưa từng sai là người chưa từng thử làm gì cả. Sự hoàn hảo, theo tác giả, chính là một cái bẫy khiến ta mãi không bắt đầu.

Song song đó, phẩm hạnh mới là nền tảng thật sự của thành công — vì "thành công thực sự là khả năng cùng phát triển, cùng chiến thắng với mọi người xung quanh". Ba thói quen được gợi ý để rèn phẩm hạnh mỗi ngày: chừa không gian cho người khác trong trò chuyện thay vì giành nói về mình; buông bỏ thành kiến bằng tư duy phản biện; và chia sẻ sự tiến bộ của bản thân thay vì biến người khác thành "thùng rác cảm xúc". Câu chuyện ông lão gác cổng thành minh họa rõ: thế giới bạn nhìn thấy chính là phản chiếu từ nội tâm của bạn — "nhân giả kiến nhân, trí giả kiến trí".

Dũng cảm là chính mình và mở rộng vùng an toàn

Áp lực phải sống theo một "kịch bản có sẵn" — học hành, việc ổn định, kết hôn, sinh con — khiến nhiều người trẻ quên lắng nghe tiếng nói thật bên trong mình. Tác giả từng là luật sư nhưng chọn bỏ nghề để đi dạy, dù thu nhập thấp hơn, vì bà hiểu sống đúng với chính mình quan trọng hơn đáp ứng kỳ vọng người khác. Ba bước được đề xuất: dành thời gian tự vấn điều gì thật sự khiến mình hứng thú; đừng vội phán xét hay phủ nhận tiếng nói ấy; và quan trọng nhất — cho phép mình thử từng bước nhỏ, kiên trì điều chỉnh, thay vì mãi suy nghĩ mà không hành động.

Việc "bước ra khỏi vùng an toàn" thường bị hiểu sai thành cú nhảy vọt. Thực chất, vùng ta cho là an toàn nhiều khi chẳng hề dễ chịu — chỉ là quen thuộc. Gốc rễ sâu xa là sự thiếu an toàn nội tại, khiến người ta bám vào những "điểm tựa ảo tưởng" bên ngoài như công việc chán ghét nhưng có lương, mối quan hệ độc hại nhưng có người bên cạnh. Cách chữa lành là từng bước mở rộng năng lực thích nghi của bản thân — học kỹ năng mới, thử lĩnh vực khác, dành thời gian ở một mình để hiểu rằng dù chuyện gì xảy ra, mình vẫn có thể vượt qua.

Làm chủ tiền bạc và chăm sóc bản thân như một niềm vui sống

Ám ảnh về tiền dễ biến con người thành nô lệ của nó — và nghịch lý là càng vậy, tiền càng tránh xa. Làm chủ tiền bạc là khi bạn có thể nghĩ "nhiều tiền cũng được, ít tiền cũng không sao, tiền không quyết định giá trị của tôi", đồng thời chủ động tạo giá trị thật, tích lũy và phát triển thêm nguồn thu nhập ngoài công việc chính.

Cuối cùng, chăm sóc sức khỏe thường bị người trẻ xem nhẹ, thậm chí thức khuya còn được coi là biểu hiện của nhiệt huyết. Nhưng cuộc đời là một hành trình dài hơn cả marathon, không cần những cú nước rút đánh đổi sức khỏe. Ăn uống lành mạnh, ngủ đủ, vận động và chữa lành đúng lúc chính là cách để "còn đủ khỏe mạnh và tỉnh táo để tận hưởng từng chặng đường mình đi qua".

Điểm chính

  • Cho phép mình yếu đuối, chấp nhận sai lầm thay vì gồng theo đuổi sự hoàn hảo.
  • Rèn phẩm hạnh qua ba thói quen: lắng nghe, buông thành kiến, chia sẻ sự tiến bộ thay vì than phiền.
  • Dũng cảm là chính mình bằng cách lắng nghe bản thân, không phán xét và thử sức từng bước nhỏ.
  • Mở rộng vùng an toàn để xây dựng cảm giác an toàn nội tại, giảm phụ thuộc vào điểm tựa bên ngoài.
  • Làm chủ tiền bạc thay vì khao khát nó; biến chăm sóc sức khỏe thành niềm vui sống mỗi ngày.

Nếu bạn hay nghe podcast, đọc sách phát triển bản thân và muốn giữ lại những đúc kết như thế này để xem lại bất cứ lúc nào, một công cụ như Remin có thể giúp ghi âm và tóm tắt lại buổi nghe của bạn một cách gọn gàng, dễ tra cứu.

Muốn lưu lại và tóm tắt nhanh những nội dung hữu ích như thế này? Trải nghiệm ngay tại /

Nguồn

Người nói: Better Version. Tập #183 — "Những điều trước tuổi 25 càng biết sớm càng tốt | Sách Your Turn: How to Be an Adult". Link gốc: https://podcasters.spotify.com/pod/show/better-version/episodes/183-Nhng-iu-trc-tui-25-cng-bit-sm-cng-tt--Sch-Your-Turn-How-to-Be-an-Adult-Better-Version-e3ldqe6